نیاز سنجی آموزشی

مفهوم نیاز

نیاز یک مفهومی است که کاربردنسبتا وسیعی دارد و تعاریف متعددی از آن ارائه می شود این تعاریف یک مفهوم یا احساس مشترکی را انتقال می دهد .اهمیت این دیدگاهها از آن جهت است که عملا مبنای طرح ریزی و اقدام در زمینه سنجش ورفع نیاز ها و به سهم  خود نتایج حاصل از ان قرار می گیرد و از نقطه نظرکاربردی در آموزش به چهار دسته تقسیم می شود:

1.فاصله بین وضع موجود ومطلوب متداولترین تعریف نیاز است . که وضع مطلوب اهداف یا نتایج تواناییها نگرشها دانش هنجارها  و ادراکات می تواند باشد شکاف بین ایده آل و موجود تعبیر نیاز است

2. نیاز به عنوان یک خواست یا ترجیح که عملا کاربرد گسترده ای دارد ومبتنی بر عقایدو نظرات افراد است.

3.عدم وجود دانش مهارت و توانایی و نگرش و ابزار کهمنجر به ایجاد اشکال در عملکرد بهینه شود نیاز تلقی می شود

4. برداشت ترکیبی ،از این دید گاه آنچه که بین وضع موجودو وضع مطلوب قرار دارد آنچه که توجیهات ، علایق و انتظارات افراد را شکل می دهد و سر انجام انچه که بر عملکردهای مطلوب اثر منفی دارد همگی نشان گر نیاز هستند(فتحی و واجارگاه ،1381)

نیاز آموزشی

نیاز آموزشی از طریق آموزش قابل رفع است اینگونه نیاز ها  در حوزه های دانشی ، مهارتی ، نگرشی ، مطرح می شود .رفع نیازهای اموزشی به طور صعودی  مشکل تر و پیچیده تر می شودو خصوصا در زمینه نگرشها با توجه به ماهیت و مقتضیات نگرش شکل گیری و تغییر و توسعه آن و دخالت عوامل غیر آموزشی دیگر پیچیدگی ومشکل بیشتری احساس می شود .

اغلب صاحب نظران نیاز آموزشی کارکنان را به عنوان فاصله یا شکاف بین وضع مطلوب و موجود در زمینه ی عملکرد و سایر الزامات شغلی کارکنان تعریف کرده اند.(غفاری ـ خلیل _صفحه 30)

منابع نیازهای آموزشی

نیاز های عمده آموزشی کارکنان بااستفاده از منابع متعددی شناسایی می شود که مهمترین این منابع عبارتنداز:

1. سازمان

2. شغل

3. فرد (کارکنان)

نیاز های سازمانی

آن دسته از دانشها ومهارت ها  و رفتارهایخاص اتلاق می کردد که سازمان جهت تحقق اهداف و وظایف و رسالت های خود به آن نیاز دارد.

نیازهای شغلی

آن دسته از نیاز هایی است که کارکنان را برای انجام وظایف ومسئولیت های شغلی خود آماده می سازد.

نیاز های فردی

آن دسته از نیازهایی است که مربوط به خود کارکنان است که به شیوه ی انجام کارها و سطح توانایی هر فرد در انجام وظایف شغلی مربوط می شود (دفاتر مرکزی سازمانها ـ1380 ـ صفحه 29و30)

مفهوم نیاز سنجی

نیازسنجی عبارت است از فرایند شناسایی نیاز های مهم و فراهم کردن زمینه های تحقق آن از طریق اقدامات تربیتی و پیش بینی های آموزشی (فتحی ـ واجارگاه ـ1381)

بوتن و مریل بر این باورند که نیاز سنجی به طور کلی عبارت است از فرایندی نظام دار برای تعیین اهداف شناسایی فاصله ی  بین وضع موجود و هدفها و نهایتا تعیین اولویت ها برای عمل .

مراحل اجرای نیاز سنجی

1. روشن کردن اهداف نیاز سنجی

2. شناخت و شناسایی جمعیت مورد نظر

3. طراحی

4. جمع آوری داده ها

5. تجزیه و تحلیل داده ها

6.استفاده ازنتایج (ـ2002)

اهداف نیاز سنجی

1. فراهم سازی اطلاعات لازم برای برنامه ریزی اطاعات ـ محور :مهمترین فرایند نیاز سنجی در آموزش عبارت است از فراهم سازی اطلاعات صحیح و قابل اعتماد برای برنامه ریزی آموزش افراد  حقیقت امر ایناستکه کیفیت آموزشهای ارائه شده تا حدود زیادی تابع میزان شناخت دقیق در باره ی نیاز ها و اهمیت و ضرورت آنها است.در صورتی که نیاز ها به دقت شناسایی و تمیز داده شوند می توان اهداف برنامه را تدوین نمود و بر مبنای آن اقدامات فعالیت ها و امکاناتلازم را پیش بینی کرد و در پایان میزان تحقق اهداف و در نتیجه بر طرف شدن نیاز ها را مورد ارزشیابی قرار داد.بنابر این سنجش نیاز در برنامه ریزی آموزشی از یک نقش محوری و اساسی برخوردار است.

2. شناخت مسائل و مشکلات اساسی:از انجا که در برخی موارد نیاز ها ریشه در مسائل و معضلات موجود در عملکرد افراد و گروهها دارد فرایند نیاز سنجی کمک میکند تا این مسائل شناسایی و تدبیر لازم برای برطرف کردن آنها اتخاذ گردد.تدابیر لازم برای برطرف کردن نیازها در برخب از موارد از طریق دوره های آموزشی ودر  سایر موارد از طریق انجام فعالیت های دیگر امکان ژذیر است.

3. کمک به استفاده بهینه از امکانات تجهیزات و منابع موجود : غالبا نیاز ها و خواسته های متعددی در زمینه آموزش وجود دارد و در مقابل منبع و امکانات لازم برای تحقق این خواسته ها بسیار محدود است . به این دلیل در هر فعالیت نیاز سنجی تا حد زیادی مساله اولویت نیاز ها و مشخص کردن نیاز های مهم مورد توجه قرار می گیرد.

4. کمک به تحقق برنامه ریزی مشارکتی: یکی از اهداف نیاز سنجی در برنامه ریزی اموزشی تحقق برنامه ریزی مشارکتی می باشد. حقیقت این است که به منظورتدوین برنامه های جامع صحیح و قابل دفاع نیازمند استفاده از نظرات تمام افراد خصوصا کسانی که تدوین و اجرای برنامه های اموزشی بر وضعیت انان موثر است می باشیم.از طریق فرایند نیاز سنجی و جلب مشارکت و نظرات تمامی افراد ذیصلاح  و صاحب نظران فرایند برنامه ریزی مشارکتی محقق می گردد.

5. بهسازی مداوم افراد :از انجا که نیاز های افراد به دلیل تغییراتی که در محیط به وجود می اید دائما در حال تغییر و تحول است و افراد به واسطه تغییر و تحولی که در دانش تکنولو‍ژی بشری که اتفاق می افتد دچار نا بهنگامی در حرفه و شغل خود می گردند.در نتیجه کارایی آنان تحت شعاع قرار می گیرد. ضرورت دارد که از طریق بررسی مداوم نیاز های افراد و تدوین برنامه های اموزشی اثر بخش دانش و توانایی های انها را نوسازی کرد.

6.کمک به تدوین یک منطق اساسی برای برنامه: وجود منطق و زیر بنای اساسی برای هر برنامه اموزشی از جمله مسایل مهمی است که در تداوم برنامه در مراحل بعدی موثر است منظور از منطق برنامه عبارت است از مشخص کردن چرایی و ضرورت طراحی و اجرای یک برنامه اموزشی . به این ترتیب فرایند نیاز سنجی از طریق فراهم سازی اطلاعات مورد نیاز به مسئولان و برنامه ریزان اموزش کمک می کند تا در برابر مدیران در خصوص بودجه و امکانات که صرف آموزش دروس و دوره های خاص می کنند دلایل و توجیهات قانع کننده ای داشته باشند(محمدی1383ـصفحه 24)

نیازهای آموزشی پنهان ، آن نوع نیازهای آموزشی است که با وجود احساس شدن آن ، تعیین و تشخیص اینکه چه کسانی نیاز به آموزش دارند و آن اشخاص به چه آموزشهایی نیاز دارند مستلزم تحقیق و بررسی است. در یک شکل عمومی می توان کارکنان هر موسسه را از نظر نیاز آموزشی به سه گروه تقسیم کرد :

اول :  کارکنانی که تجربه، کارآرایی و تحصیلات مناسب مشاغل خود را دارند .

دوم : کارکنانی که دارای قدمت کاری بوده ولی فاقد تجربه و تحصیلات مناسب با وظایف محوله باشند.

سوم : کارمندانی که دارای تجربه بوده ، ولی علاقه به خودسازی دارند.

1-  بیشتر افراد پس از طی دوره های آموزشی می توانند در شغل قبلی خود موثر باشند و مفید تر عمل کنند.

2-  موفقیت هر سازمانی بستگی به فعالیت در حد مطلوب کارکنان دارد که این خود ایجاب می کند فازهای رشد مرحله ای هر فرد با برنامه های آموزشی متناسب مرتفع گردد.

3-  وقتی به افراد سازمان در هر رده و پست سازمانی فرصت داده شود می توانند کارآیی خود را بالا ببرند پس وقتی امکان افزایش دانش، بهبود مهارت و تغییر رفتار مطلوب وجود داشته باشد، با افزایش دانش و مهارت کارکنان می توان انتظار افزایش کارآیی سازمان و در نتیجه پیشرفت کلی سازمان را داشت.

پس اولین قدم در آموزش تعیین نیازهای آموزش واقعی کارکنان است.

نیاز آموزشی، تغییرات مطلوبی است که در فرد یا افراد سازمان از نظر دانش مهارت و یا رفتار و درصد امکان زمینه های رشد و تعالی کارکنان را در ابعاد مختلف فراهم کند.

از دیدگاههای مختلف نیازهای آموزشی را می توان به انواع زیر تقسیم کرد :

1-  نیاز های آموزشی فردی

 2-  نیازهای آموزشی گروهی

3-  نیازهای آموزشی که باید فوراَ برطرف کرد

4-  نیازهای آموزشی که می توان در آینده بر طرف کرد.

5-  نیاز های آموزشی که مستلزم فعالیت های آموزشی رسمی است.

6-  نیاز های آموزشی که مستلزم فعالیت های آموزشی رسمی نیست

7-  نیازهای آموزشی که باید حین کار رفع گردد.

8-  نیازهای آموزشی که باید ضمن خدمت رفع گردد.

9-  نیازهای آموزشی که باید برای رفع آنها از امکانات داخل سازمان استفاده شود.

10- نیازهای آموزشی که باید برای رفع آنها از امکانات خارج  سازمان استفاده شود.

11- نیازهای آموزشی که فرد در همراهی با دیگران آنها را رفع می کند.

12- نیازهای آموزشی که فرد باید خودش در رفع آنها بکوشد.

/ 3 نظر / 61 بازدید
سعيد

بلوتوث هوشمند ماشين جوپيتر جک – Jupiter Jack مکالمه راحت ، آرام ، بي خطر و آسان در حين رانندگي با دستگاه جوپيتر جک… هم رانندگي کنيد، هم با موبايل صحبت کنيد و هم به موزيک گوش کنيد. http://ow.ly/8ky84

الناز

با سلام به سایت عاشقانه و تفریحی ما سری بزنید . دوست داشتید فعالیت کنید توی سایت و انجمن عاشقانه و ... و از امکانات سایت هم استفاده کنید و دوستان زیادی پیدا کنید ! پیشنهاد ما استفاده از مرورگر فایرفاکس یا گوگل کروم هست . یکبار سایت باز بشه دفعات بعدی سرعت لود سایت بیشتر میشه . با تشکر " دنا پاتوق" www.DenaPatogh.com

شبکه ی وبلاگی ولایتمداران جوان

سلام در صورت تمایل به ثبت نام مجازی در انجمن حقیقی ولایتمداران جوان نام و نام خانوادگی و تاریخ تولد خود را به شماره ی 30002424 پیامک کنید . در ضمن شما در شبکه ی ویلاگی تازه تاسیس ولایتمداران جوان لینک شدید مطاف قلم