روابط عمومی به عنوان یک علم دارای اصول منطقی، نظریه، الگو و ... بوده است و از قدرت پیش بینی نتایج و قابلیت تکرار پذیری و ظرفیت بسیار بالایی برای سازماندهی روابط اجتماعی و بهبود عملکرد سازمانی برخوردار است. با تجهیز علمی و حرفه ای آن می توان به قول امیل دورکیم نگاه بیمارگونه ای را که نسبت به روابط عمومی شکل گرفته محو کرد و به عنوان یک الگوی موفق برای توسعه و تحول از آن نام برد. ما باید تلاش کنیم با بهره گیری از امکانات رسانه ای مانند صدا و سیما، گامی هرچند کوچک در ارتقای این هنر برداریم. نقش حضور در رسانه ها به توسعه و ترویج این حرفه کمک خواهد کرد چرا که رسانه در انتقال و نهادینه کردن مفاهیم و ارزش ها تاثیر شگرفی دارد. همزمان با توجهات به روابط عمومی، دست اندرکاران روابط عمومی کشور از پوسته و لاک محافظتی که به دور آن پیچیده اند خارج شده اند و با نگرش جدید و فراهم آوردن بستری مناسب به عنوان اهرمی موثر اقدامی عملی در جهت تغییر نگرش نسبت به روابط عمومی را از خود نشان می دهد. روابط عمومی سکوی پرش و جایگاهی برای ارتباطات مستمر و همه جانبه سازمان ها با جامعه و مردم است در دورانی که بحث روابط عمومی های پاسخگو و دولت پاسخگو از اهمیت خاصی برخوردار است باید ویژگی های روابط عمومی مطلوب را شناخت یکی از وظایف اساسی مدیریت یک روابط عمومی کارآمد، مشاوره مدیریت سازمان مربوطه است ارائه خدمات مشاوره ای توسط روابط عمومی به مدیریت در یک روابط عمومی کارآمد باید از سطح انعکاس اطلاعات فردی به وسیله مدیر و روابط عمومی فراتر رود برای تولید اطلاعاتی مدیران، ضریب واکنش پذیری آنان را در تصمیم گیریهای درون و برون سازمانی افزایش داده و به عنوان بازوی مدیریت عمل کند. امروزه روابط عمومی نمی تواند بدون استفاده اصولی از رسانه ها از جمله رادیو تلویزیون و مطبوعات، وظایف اصلی خود را انجام دهد زیرا نفوذ در افکار عمومی و هدایت آن بدون کاربرد رسانه ها تقریباً محال جلوه می کند. در یک روابط عمومی کارآمد، افزون بر اینکه از نظر ساختاری، بخش مستقلی موضوع (ارتباط با رسانه ها) را دنبال می کند، احترام به حرمت حرفه ای کارگزاران رسانه ها به عنوان یک اصل مدنظر بوده و ارتباط با رسانه ها براساس اعتقاد به نیاز متقابل روابط عمومی ها و رسانه ها به همدیگر شکل می گیرد. در حال حاضر هدف از عملیات روابط عمومی صرفا انجام چند وظیفه خاصی نظیر تولید و ارسال خبر به رسانه ها، نصب پلاکارد و پوستر، انتشار بروشور، برگزاری نمایشگاه و ... نیست بلکه هدف عمده تاثیرگذاری بر روند تصمیمات در درون سازمان و حتی برون از سازمان و سهیم شدن در جریان تصمیم سازی سازمان است. ما معتقدیم الگوی ارتباطات مشارکت آمیز محور ارتباطات روابط عمومی و مردم قرار گیرد در این الگو ضرورت مشارکت مردم در تصمیمات و برنامه ریزی مورد توجه قرار گیرد.

پیامدها و دستاوردهای مشارکت


اعتقاد به مشارکت کارگزاران روابط عمومی در امور مربوط به خود اساسی ترین مساله در طراحی و ایجاد مدل عالی مشارکت است که تاثیر زیادی در راهبردسازی و ایجاد فرصت های برابر استفاده از امکانات بالقوه و بالفعل دارد. به همین سیاق می توان گفت سازمانی می تواند به تحقق اهداف مورد نظر خوشبین باشد که توانسته باشد در مرتبه نخست یک نوع هم سویی از نظر هدف با کارگزاران واحدهای تخصصی پیدا کرده و در ثانی منابع انسانی مورد نظر را در جهت طراحی مدل عالی مشارکت لحاظ و سهیم کرده باشد. چرا که فلسفه و علت وجودی سازمان، همان ضرورت ها و اهدافی است که به خاطر آن سازمان تاسیس شده است و اگر از روی قصد و اراده آن را وانهد، بالطبع علت وجودی خود را از دست خواهد داد. به عبارت دیگر باید فعالیت و حرکت سازمان منطبق بر علت وجودی و فلسفه ایجاد و تشکیل آن باشید زیرا بدون رعایت چنین اصولی مشارکت کارگزاران روابط عمومی در تدوین و اجرای برنامه ها فاقد معنی و هدف خواهد بود و علت وجودی خود را به دلیل وادادگی و فراموشی و غفلت و نادیده گرفتن پتانسیل ها و توانایی های دیگران ازدست خواهد داد. از این رونمی توان در تحقق اهداف سازمانی و اجتماعی نقش کارگزاران روابط عمومی را نادیده گرفت و بدون در نظر گرفتن تاثیر مشارکت آن ها به برنامه ریزی روی آورد. سازمان زمانی می تواند از علت وجودی خود پاسداری نماید و یا به تحقق اهداف خود بیاندیشد که کارگزاران در تصمیم ها و اقدام های سرنوشت ساز مشارکت داشته باشند.


مشارکت کارگزاران روابط عمومی در برنامه ریزی های کلان توسعه از چهار جهت حائز اهمیت است:

1- به عنوان یک حق انسانی


2- به عنوان یک هدف حرفه ای اجتماعی و سازمانی

3- به عنوان یک هدف ارزشی و اخلاقی


4- وسیله ای برای جلب مشارکت


ناگفته پیدا است در سازمان هایی که مدیران آن هیچگونه علاقه ای بر امر مشارکت نشان نمی دهند و نقادی، کنجکاوی و نوآوری را محکوم می کنند، بحث از نهادینه شود در واقع باید در درجه ی نخست بستر مناسب تفکر خودیابی و تعیین خود به مثابه هسته اولیه این حرکت به وجود آید.

 

1-اثرهای فکری: کارگزاران روابط عمومی، به عنوان پشتوانه های فکری سازمان، می توانند نقش مهمی در افزایش سطح مشارکت و میزان تعهد، رضایت مندی و راهبردی برنامه ها، برآورده ساختن نیازهای درونی افراد، پویایی گروه ها، فراهم ساختن زمینه رشد و نشاط و امکان رقابت سالم ایفا نمایند.
متاسفانه با توجه به اهمیت مزبور، مدیران رعیت پرور و عافیت طلب اغلب سازمان های دولتی و خصوصی ترجیح می دهند که کارگزاران روابط عمومی در حاشیه بمانند و در برنامه ریزی ها چندان مورد حمایت و توجه جدی قرار نگیرند، واقعیت این است که مشارکت، حق گروه های صاحب تخصص و نظر است و کارگزاران‌روابط عمومی به عنوان بخشی از مجموعه تخصصی جامعه و سازمان، خواهان بیشترین تماس و دخالت در امور مربوط به خود هستند. به اعتقاد کیت دیویس امروزه موسسات و تکنولوژی به مقدار پیچیده شده اند که نقش های اجتماعی کار را تخصصی کرده اند به خصوص مشارکت، مشکلات و موانع از پیش پای افراد برداشته می شود. به خصوص مشارکت شرایطی را فراهم می سازد که افراد از حرفه تخصصی خودشان فراتر می روند. خلاصه این که از لحاظ فکری، مشارکت یکی از مهمترین مددکاران عوامل سازمان است. مشارت درگیر کردن روحی و احساسی (کارگزاران) در موقعیت گروهی و معرفه ای است که آن ها را تشویق به همکاری می کند تا در راستای اهداف گروهی گام بردارند و در مسئولیت ها با مدیران سهیم شوند. پیش نیازهای مشارکت در صورت تامین، منافع و فواید بسیاری هم برای مدیران و هم برای کارکنان در بردارد. برخی از کارگزاران بیشتر از دیگران به مشارکت نیاز دارند، زیرا مشارکت مهم ترین عامل برای دست یابی به نیازهای آنان است البته اگر در مشارکت افراط و تفریط پیش آید احتمال دارد هم در رضایت شغلی و هم در انجام کار نابسامانی پیدا شود.
 

٢- اثرهای کاربردی: تامین بهداشت روانی کارگزاران، افزایش رضایت شغلی، تضمین تحقق اهداف از پیش تعیین شده، افزایش همکاری و تعاون بین کارگزاران و مدیران، توزیع مجدد قدرت، بهبود شرایط مسئولیت پذیری، بهره مندی از قابلیت های فردی و تخصصی، کاهش فشارهای روانی، تعامل اندیشه ها، همگرایی و همبستگی، پاسخگویی و توسعه رقابت سالم از مهمترین اثرهای کاربردی مشارکت فراگیر است. اثر کاربردی دیگر مشارکت، تقویت مدیریت علمی و نهادینه کردن شراکت در امر مدیریت و رهبری مجموعه فعالیت های نهادی و سازمان است. در واقع در چنین سیستمی، مشارکت کارگزاران به عنوان یک عضو رسمی سازمان و مشارکت آن ها به منزله یک کارگزار روابط عمومی که دارای شان تخصصی و حرفه ای است از اهمیت و جایگاه خاصی برخوردار است و باید  به مثابه یک برنامه علمی مورد پذیرش قرار گیرد .